Het officiële bezoek van koning Willem-Alexander aan Aruba werd gekenmerkt door feestelijkheden en ceremonie, maar kreeg ook een kritische noot door een vakbondsprotest. Tijdens delen van het bezoek grepen tientallen demonstranten de gelegenheid aan om aandacht te vragen voor hun zorgen over de zogeheten HOFA-wet en bredere hervormingen binnen het Koninkrijk.

Terwijl grote groepen mensen zich verzamelden om de koning welkom te heten met muziek, culturele optredens en festiviteiten, stonden vertegenwoordigers van vakbonden langs de route met borden en banners. Hun boodschap was duidelijk: zij willen de ogen niet sluiten voor de gevolgen van de huidige beleidsmaatregelen. Volgens de demonstranten legt de wetgeving een toenemende druk op werknemers en de publieke sector.

De actie bleef beperkt in omvang, maar was doelgericht. De vakbonden benadrukten dat hun protest niet persoonlijk tegen de koning was gericht, maar tegen de regeringen binnen het Koninkrijk die verantwoordelijk zijn voor de invoering van HOFA. Door juist tijdens een hoogprofielbezoek te demonstreren, wilden zij hun boodschap een breder publiek geven.

De demonstratie verliep rustig en zonder incidenten. De politie was aanwezig om de orde te handhaven en zorgde ervoor dat de protestgroep gescheiden bleef van de officiële programmaonderdelen. Het koninklijk programma kon daardoor zonder onderbrekingen doorgaan.

Ondanks het protest bleef de algemene sfeer rond het bezoek overwegend feestelijk. De meerderheid van het publiek richtte zich op het verwelkomen van de koning, wat wijst op een positieve ontvangst. Tegelijkertijd onderstreepte de aanwezigheid van demonstranten dat er onderliggende spanningen bestaan rond hervormingen en bestuurlijke verhoudingen binnen het Koninkrijk.

Volgens waarnemers zijn protesten tijdens koninklijke bezoeken niet ongebruikelijk, omdat dergelijke momenten extra zichtbaarheid bieden. In dit geval gebruikten de vakbonden het bezoek strategisch om hun zorgen over de sociale en economische gevolgen van HOFA onder de aandacht te brengen.

De discussie rond de wet leeft al langer. Tijdens een recente persconferentie riepen vakbonden op om het debat opnieuw te intensiveren, juist in een periode waarin Aruba belangrijke mijlpalen viert, zoals 40 jaar Status Aparte en 50 jaar volkslied en vlag. Volgens hen raken de voorgestelde maatregelen aan fundamentele vragen over zelfbeschikking.

De recente goedkeuring van een conceptversie van de consensusrijkswet HOFA door de Rijksministerraad heeft deze zorgen verder aangewakkerd. Omdat een rijkswet grotendeels via het Nederlandse parlement wordt behandeld, vrezen de vakbonden dat de invloed van het Arubaanse parlement beperkt blijft.

Met hun protest en oproepen tot debat maken de vakbonden duidelijk dat de discussie over HOFA nog lang niet is afgerond.

Aruba, maar ook Curaçao en Bonaire, moeten zich voorbereiden op een aanzienlijke stijging van de brandstofkosten. King Ocean, de enige rederij die cargodiensten levert aan deze eilanden, heeft onlangs een forse verhoging van de transporttarieven aangekondigd.

Met ingang van 12 april zullen de kosten voor het vervoeren van containers bijna verviervoudigen. De prijs voor een container van 20 voet stijgt van 200 Amerikaanse dollar naar 700 dollar. Voor een container van 40 voet gaat het tarief omhoog van 400 naar 1.400 dollar. Alle tarieven, inclusief de kubieke meterprijs, zullen sterk toenemen. De impact op de prijzen zal aanzienlijk zijn.

Ondernemer Stephen Daal reageerde op sociale media en benadrukte dat deze stijging niet betekent dat de vrachtprijzen met 300 procent toenemen, maar dat bijvoorbeeld de Bunker Surcharge voor een container van 40 voet met 250 procent stijgt. “Dit leidt tot een stijging van de vrachtkosten van ongeveer 25,4 procent voor een 40-voets container,” lichtte Daal toe.

De zogenoemde Bunker Surcharge, ook bekend als de Bunker Adjustment Factor (BAF), is een extra toeslag die rederijen mogen rekenen om plotselinge en sterke stijgingen van brandstofprijzen op te vangen. ‘Bunker’ verwijst naar de zware stookolie die door grote schepen wordt gebruikt. Aangezien brandstof een van de grootste operationele kostenposten is voor containerschepen, gebruiken rederijen deze toeslag om kostenstijgingen door te berekenen aan hun klanten in plaats van deze zelf te absorberen.

Deze aangekondigde verhoging komt bovenop eerdere kostenstijgingen van King Ocean, waaronder een algemene prijsverhoging die in januari 2026 van kracht werd, evenals andere bijkomende heffingen, zoals terminalkosten die in 2025 werden ingevoerd. Deze stijgingen troffen in eerste instantie vooral routes tussen de Verenigde Staten, het Caribisch gebied, Midden-Amerika en Zuid-Amerika.

De stijgende brandstofkosten waren te verwachten. Dit past binnen de wereldwijde ontwikkelingen, waarbij de prijzen sterk zijn gestegen als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten. Ook de impact van aanvallen op Venezuela kan niet worden uitgesloten en draagt bij aan een verhoogd risico voor maritiem transport in de Caribische regio.

Naast stijgende olieprijzen nemen ook de verzekeringskosten toe. Analyses tonen aan dat maritieme verzekeringspremies fors zijn gestegen, met name voor schepen die door de Straat van Hormuz varen, een cruciale route voor energievoorziening. Deze ontwikkelingen zullen leiden tot aanzienlijke inflatiedruk.

“In sommige gevallen zien we stijgingen van meer dan duizend procent. Oorlogsrisicoverzekeringen bieden essentiële bescherming voor scheepseigenaren die te maken hebben met mogelijke schade door conflicten of terrorisme. Normaal gesproken worden deze verzekeringen op jaarbasis afgesloten, maar in risicogebieden kunnen ze ook per reis gelden.

Bovendien hebben verzekeringsmaatschappijen aangekondigd niet langer automatisch schepen te verzekeren die door risicogebieden varen, mede omdat het verzekeren van ladingen met een waarde van miljarden extreem kostbaar is geworden. Een modern containerschip met een capaciteit van acht- tot tienduizend containers kost al snel zo’n 100 miljoen euro, terwijl de lading aan boord vaak nog meer waard is. Samen kan dit oplopen tot meer dan één miljard euro.

Ongeveer 90 procent van alle goederen wereldwijd wordt over zee vervoerd. De overige 10 procent gaat via vrachtvliegtuigen.”

De markt voor scheepsverzekeringen wordt grotendeels bepaald in Londen, bij Lloyd’s, waar al aanzienlijke premieverhogingen zijn geregistreerd, vooral voor schepen die door conflictgebieden varen. De impact hiervan is wereldwijd merkbaar.

Daarnaast zijn logistieke aanpassingen noodzakelijk om de risico’s te beperken. Zo bevinden zich ongeveer honderd Nederlandse schepen in het Midden-Oosten die op zoek moeten naar extra verzekering en alternatieve routes. Ook moeten alternatieve havens worden gezocht om containers te lossen, wat extra kosten met zich meebrengt en een bredere impact heeft op de wereldeconomie.

Volgens econoom Rendell de Kort is het niet uitgesloten dat verzekeringsmaatschappijen de risico’s en premies ook doorberekenen naar andere routes. Bovendien heeft de ABC-route zelf risico’s gekend, onder andere toen de Verenigde Staten Caracas aanvielen en de spanningen met Nicolás Maduro opliepen.

Feit blijft dat, of het nu gaat om brandstof- of verzekeringskosten, de inflatiedruk aanzienlijk zal toenemen. “Een stijging van 25 procent (zoals berekend door Stephen Daal) is significant,” aldus De Kort.

Daal riep de regering in zijn reactie op om de impact te beperken door invoerrechten en BBO aan de grens te verlagen, en door het heffen van deze belastingen op basis van de zogenoemde CIF-waarde (Cost, Insurance and Freight) te schrappen.

“Waarom moet een importeur belasting betalen over zowel verzekering als vracht? Dat is feitelijk een vorm van officiële diefstal die teruggaat tot de tijd dat de Benelux-landen economisch samenwerkten,” stelde Daal. Omdat deze regeling destijds ook voor de Nederlandse Antillen gold, heeft Aruba dit systeem overgenomen.

Volgens De Kort is een dergelijke correctie het overwegen waard. Ook kan worden gekeken naar de manier waarop belastingen worden berekend bij prijsstijgingen, zodat de schok minder hard aankomt.

“Dit is een belangrijk onderwerp binnen de discussie over fiscale hervorming. Het gaat om structurele veranderingen met blijvende gevolgen. Maar die discussie moet worden losgekoppeld van wat er nu direct moet gebeuren,” benadrukte De Kort.

Hij stelde dat er nu eerst een antwoord moet komen op de huidige crisis, en dat tegelijkertijd moet worden nagedacht over de lange termijn. “De schok is extern en tijdelijk. De overheid heeft bovendien beperkte fiscale ruimte. Het is niet verstandig om een tijdelijke schok met structurele maatregelen op te lossen. Dat kan leiden tot een gat in de begroting, waardoor er later minder ruimte is om nieuwe schokken op te vangen.”

King Ocean heeft momenteel een monopoliepositie op de route tussen de Verenigde Staten en de ABC-eilanden. De Aruba Fair Trade Authority (AFTA) heeft deze positie geanalyseerd en onderzoekt de mogelijkheid om meer concurrentie toe te laten op deze route, in het belang van de consument.

(Curacaochronicle) – Corsou ta core riesgo di keda atras compara cu otro partinan di Reino den combate contra pobresa, ya cu ainda no a implementa recomendacionnan cu a haci algun aña pasa, mientras logra progreso na otro luga.

Ombudsman a destaca cu mientras Corsou ainda no a actua riba propuestanan presenta na 2022, otro teritorionan den Reino ya a tuma pasonan concreto. Riba islanan BES, por ehempel, a establece un oficina di asistencia legal pa sostene ciudadanonan cu acceso na husticia y trato igual.

E contraste aki a bira un punto central di preocupacion den e ultimo comunicacion di Ombudsman na gobierno. E propuestanan en cuestion ta bini for di un conferencia di Reino tocante pobresa, unda Corsou a participa hunto cu otro teritorionan.

Entre e medidanan recomenda tabata creacion di programanan di asistencia pa debe, fortalecemento di e red di seguridad social, y mehoracion di acceso na educacion y cuido di salud pa gruponan vulnerabel. E iniciativanan aki tabata destina pa atende pobresa structural den e region.

A pesar di e punto di salida comparti, implementacion a diferencia significativamente. Mientras e islanan BES a move dilanti cu iniciativanan tangible, Corsou ainda no a duna un reaccion formal riba e propuestanan.

Ombudsman a enfatisa cu pobresa riba e isla ta afecta un gran parti di e poblacion y ta rekeri accion urgente y coordina. E retraso continuo ta crea preocupacion no solamente tocante ehecucion di politica, sino tambe tocante posicion di Corsou den esfuersonan mas amplio di Reino pa enfrenta desigualdad social.

Ta spera cu e asunto lo haya mas atencion politico, mientras presion ta aumenta riba gobierno pa splica e falta di progreso y presenta un caminda claro pa dilanti.

Durante un reunion cu organisacionnan di centro di bario y cu CEDE Aruba, a sali na cla cu e veld social na Aruba ta enfrenta un situacion preocupante. Segun CEDE Aruba, despues di 2018 tabatin hopi fondo disponibel pa reforsa e sector social. E inversionnan ey a yuda pa lanta y fortalece diferente iniciativa y programa pa sostene nos comunidad.

Sinembargo, CEDE Aruba a indica cu actualmente e fondonan ey a caba. Consecuencia di esaki ta cu hopi organisacion y iniciativa social a bolbe practicamente na “square one”, sin e base financiero necesario pa continua cu nan trabao importante den nos comunidad.

E realidad ey ta mustra cu e necesidad pa mas fondo den e campo social ta urgente. Tin un demanda creciente pa sosten pa programa social, pa guia hubentud, pa yuda famianan vulnerabel y pa mantene iniciativa comunitario den barionan.

Na mes momento, e gobierno actual a reserva 70 miyon florin pa un fondo di inversion. Te ainda, sinembargo, no a presenta plan concreto tocante con e fondo ey lo wordo utilisa. Mientras tanto, e veld social, cu ta traha tur dia directamente cu nos comunidad, ta sinti falta di sosten.

Lamentablemente, na mes momento e gobierno di AVP y Futuro a dicidi riba nan prome dia di trabou, pa corta 6.2 miyon florin for di fondo destina pa e sector social. E decision aki ta manda un señal ekiboca den un momento caminda e necesidad ta mas grandi cu nunca.

Nos ta kere firmemente cu inversion den e veld social no ta un gasto, pero un inversion den stabilidad social, prevencion y bienestar di nos comunidad. Organisacionnan social ta e prome linea di sosten pa hopi ciudadano y famia.

P’esey nos ta urgi e gobierno di AVP y Futuro pa pone prioridad real na e veld social. E necesidadnan ta cla, e organisacionnan ta haci trabao valioso, y nos comunidad ta depende di nan.

Aruba mester di un gobierno cu ta comprende cu fortalecemento di e veld social ta fundamental pa un sociedad fuerte y balansa.

Nota di redaccion: E articulo aki ta opinion di e autor y no ta representa opinion di Bon Dia Aruba.