Mentale gezondheid in Aruba wordt steeds urgenter. Gedurende vele jaren is dit onderwerp buiten het publieke debat en politieke besluitvorming gebleven, ondanks het feit dat alle sociale problemen—relationeel geweld, verslaving, werkstress en familieproblemen—direct verbonden zijn met mentale gezondheid. Vorige week sprak parlementariër Eduard Pieters van de PPA-fractie met het bestuur van de Arubaanse Psychologenvereniging (PAU) om een diepgaand gesprek te voeren over de huidige stand van zaken rond mentale gezondheid op het eiland.

Een duidelijke en krachtige visie

Tijdens de bijeenkomst deelde psycholoog Dimitri Halley, voorzitter van PAU, een duidelijke en krachtige visie: Aruba heeft dringend structurele veranderingen nodig in het systeem voor mentale gezondheid. Volgens Halley is er nog veel werk te doen om psychologie de plaats te geven die het werkelijk verdient binnen zowel het zorgsysteem als de samenleving.

Sociaal stigma als grootste obstakel

Een van de grootste obstakels voor vooruitgang in Aruba is sociaal stigma. Veel mensen denken nog steeds dat naar een psycholoog gaan betekent dat iemand “gek” is. Volgens Halley is deze perceptie schadelijk en weerhoudt het veel mensen ervan om de professionele hulp te zoeken die zij nodig hebben.

“In de internationale sport zien we dat de beste atleten ter wereld met psychologen werken om hun concentratie, discipline en prestaties te verbeteren,” legde Halley uit. “Psychologie is een krachtig instrument voor menselijke ontwikkeling. Het is niet alleen voor wanneer problemen ernstig zijn; het is er voor begeleiding, preventie en groei.”

De positie van psychologie binnen het medische systeem

Halley uitte ook zorgen over de positie van psychologie binnen het medische systeem. Volgens hem ontbreekt het nog aan echte erkenning voor de cruciale rol die psychologen kunnen spelen in integrale gezondheidszorg. Psychiaters richten zich voornamelijk op de biologische en chemische aspecten van mentale stoornissen, terwijl psychologen dieper ingaan op emotioneel trauma, menselijk gedrag, culturele context, spiritualiteit en sociale dynamiek.

Volgens Halley moeten beide disciplines samenwerken om de best mogelijke zorg te bieden. De huidige structuur weerspiegelt echter niet altijd de noodzakelijke balans.

Het sociale model als drukfactor

Naast het medische systeem stelt Halley een bredere vraag over het sociale model van Aruba zelf. Volgens zijn analyse is het huidige Aruba niet meer het rustige eiland van vroeger. Economische druk, groei van toerisme, materialisme en een steeds sneller levensritme creëren een omgeving die de mentale gezondheid van de gemeenschap kan beïnvloeden.

“Aruba stond bekend als ‘One Happy Island’,” reflecteerde Halley. “Maar als we eerlijk zijn, is die gelukstoestand niet duurzaam als we rust en balans in ons dagelijks leven verliezen. Een samenleving die alleen leeft om meer geld te verdienen en meer te consumeren, is niet per se een gezonde samenleving.”

Toenemende afhankelijkheid van medicatie

Een andere ernstige waarschuwing die Halley gaf, is de groeiende verslaving die vaak onopgemerkt blijft: afhankelijkheid van medicatie. Terwijl het publieke debat zich vaak richt op illegale drugs of alcohol, waarschuwt hij dat verslaving aan voorgeschreven medicijnen een steeds groter probleem wordt. Overmatig gebruik van medicatie tegen bijvoorbeeld angst, pijn of slapeloosheid neemt toe en kan leiden tot moeilijk te beheersen afhankelijkheid.

“Dit probleem groeit in stilte,” aldus Halley. “En we moeten dit zeer serieus aanpakken.”

Voor Halley was het gesprek met parlementariër Pieters een belangrijke stap. Hij gaf aan verrast te zijn dat een parlementariër de tijd nam om zich zo diepgaand in dit onderwerp te verdiepen, iets wat volgens hem niet vaak gebeurt.

Mental health in Aruba is becoming an increasingly urgent issue. For many years, this topic has remained outside public debate and political decision-making, despite the fact that all social problems relational violence, addiction, work stress, and family issues—are directly connected to mental health. Last week, parliamentarian Eduard Pieters of the PPA faction met with the board of the Aruban Psychologists Association (PAU) to hold an in-depth discussion about the current state of mental health on the island.

A clear and strong vision

During the meeting, psychologist Dimitri Halley, president of PAU, shared a clear and strong vision: Aruba urgently needs structural changes in its mental health system. According to Halley, much work remains to be done to give psychology the place it truly deserves within both the healthcare system and society.

Social stigma as the biggest obstacle

One of the biggest obstacles to progress in Aruba is social stigma. Many people still believe that going to a psychologist means a person is “crazy.” According to Halley, this perception is harmful and prevents many from seeking the professional help they need.

“In international sports, we see that the best athletes in the world work with psychologists to strengthen their concentration, discipline, and performance,” Halley explained. “Psychology is a powerful tool for human development. It is not only for when problems are severe; it is for guidance, prevention, and helping people grow.”

The position of psychology in the medical system

Halley also raised concerns about the position of psychology within the medical system. According to him, there is still a lack of real recognition of the crucial role psychologists can play in comprehensive healthcare. Psychiatrists mainly focus on the biological and chemical aspects of mental disorders, treating issues at a neurological and pharmacological level. Psychologists, however, work more deeply on emotional trauma, human behavior, cultural context, spirituality, and social dynamics.

For Halley, both disciplines must work together to achieve the most complete care for the population. However, the current structure does not always reflect the balance needed to accomplish this.

Social model as a major pressure factor

Beyond the medical system, Halley raises a deeper question about Aruba’s social model itself. According to his analysis, today’s Aruba is no longer the same शांत and relaxed island it once was. Economic pressure, tourism growth, materialism, and an increasingly fast-paced lifestyle are creating an environment that can negatively impact community mental health.

“We used to know Aruba as the ‘One Happy Island,’” Halley reflected. “But if we are honest with ourselves, that happiness cannot be sustainable if we lose peace and tranquility in our daily lives. A society that lives only to generate more money and more consumption is not necessarily a healthy society.”

Rising addiction to medication

Another serious warning Halley shared is the growing addiction that often goes unnoticed: dependence on medication. While public debate often focuses on illegal drugs or alcohol, he warns that addiction to prescribed pills is becoming an increasingly serious issue in society. Excessive use of medication for anxiety, pain, or insomnia is rising and can create dependency that is difficult to control.

“This problem is growing silently,” Halley noted. “And we must address it very seriously.”

For Halley, the meeting with parliamentarian Pieters was an important step. He expressed surprise that a parliamentarian took the time to explore this issue in depth, something he says does not happen often.

Tijdens de openbare bijeenkomst van 19 maart 2026, in aanwezigheid van de verenigde vakbonden, heb ik de noodzaak benadrukt om onze stem te laten horen in een krachtige verdediging van de waardigheid van ons land.

Ik benadrukte dat het moment is aangebroken om mooie woorden om te zetten in concrete daden: Aruba moet de Rijkswet HOFA afwijzen om de autonomie te beschermen waarvoor onze voorouders hebben gestreden. Ik heb benadrukt en onderstreept dat ik tegen CHE, COHO, RAFT was en nu ook tegen HOFA ben.

Deze positie is gebaseerd op de realiteit dat Aruba al heeft aangetoond de capaciteit en politieke wil te hebben om zijn eigen financiën te beheren en momenteel voldoet aan normen die zijn verankerd in onze lokale wetgeving en effectief functioneren.

De verantwoordelijkheid van de huidige generatie

Wij bevinden ons in een jaar waarin Aruba 50 jaar van ons volkslied en onze vlag en 40 jaar Status Aparte viert. Daarom deed ik een beroep op het geweten van mijn collega-parlementariërs. Ik heb hen opgeroepen om niet de generatie te zijn die opgeeft waar onze voorouders zo hard voor hebben gevochten, want de vrijheid van Aruba was geen geschenk, maar het resultaat van de moed van mannen en vrouwen die geloofden in onze capaciteit om onszelf te besturen.

Financiële realiteit vs. angststrategie

In deze verklaring wil ik ook toevoegen dat ik het gebruik van angst om ons te dwingen deze Rijkswet te ondertekenen categorisch afwijs. Stabiele financiële cijfers en een sterk herstellende economie zijn het levende bewijs dat Aruba zijn begrotingsbevoegdheid—het hart van onze democratie—niet hoeft over te dragen aan een orgaan dat geen verantwoording verschuldigd is aan het Arubaanse volk.

Tegelijkertijd verwees ik naar constitutionele experts zoals Elzinga en Hoogers, die al hebben gewaarschuwd dat HOFA geen tijdelijke “check-up” is, maar een reëel gevaar vormt voor een permanente verschuiving van bevoegdheden, zoals al is gebeurd op onze zustereilanden Curaçao en Sint Maarten.

Een oproep aan de coalitie

Aan het einde van mijn toespraak deed ik een oproep aan mijn collega’s in de coalitie, die de grootste partij vertegenwoordigen, om verantwoordelijkheid te nemen en een duidelijk standpunt in te nemen. Het is onbegrijpelijk dat een zo grote partij geen mening kan vormen over zo’n belangrijk onderwerp.

Tot slot wil ik zeggen wat ik door tijdgebrek niet in het parlement heb kunnen zeggen. Ik hoop dat wij samen kunnen staan en Aruba het grootste geschenk kunnen geven in dit feestjaar: de bevestiging dat wij een waardig, capabel en vrij volk zijn.

“Wij hebben deze Rijkswet niet nodig om financieel verantwoordelijk te zijn. Wij zijn verantwoordelijk omdat wij van ons land houden. Aruba heeft geen ketenen nodig, want wij kunnen het zelf!”